SKĐS – Vỗ nách là một phương pháp dưỡng sinh đơn giản, dễ thực hiện nhưng ít được chú ý. Theo y học cổ truyền, vùng nách tập trung nhiều huyệt và kinh lạc quan trọng, nếu được tác động đúng cách có thể hỗ trợ lưu thông khí huyết, mang lại nhiều lợi ích sức khỏe.
1. Vai trò của vùng nách với sức khỏe
Nách dưới góc nhìn Đông y và Y học hiện đại đều là một vùng hết sức đặc biệt với cơ thể. Trong cấu trúc giải phẫu tự nhiên của loài người và nhiều loài vật khác, các vùng có những cấu trúc giải phẫu quan trọng thường được giấu kín vào trong và nách chính là một vùng trong số đó.
Theo Đông y, nách được coi là cửa ngõ quan trọng kết nối các tạng phủ, đây là nơi đi qua của các kinh mạch hết sức quan trọng như kinh tâm, phế, tâm bào. Chính vì vậy vùng dưới góc nhìn Đông y, vùng nách có nhiều vai trò quan trọng với sức khỏe:
- Là nơi ngự trị của huyệt cực tuyền, đầu tiên của kinh thủ thiếu âm tâm, mà tâm lại là quân chủ của toàn bộ cơ thể. Tác động vào cực tuyền có thể giúp thông kinh lạc, điều hòa nhịp tim, hỗ trợ điều trị chứng đau thắt ngực. Ngoài ra, huyệt cực tuyền còn có công năng sơ can lý khí, giúp giải tỏa uất kết, cải thiện tâm trạng.
- Nách là nơi giúp đào thải tà khí cho cơ thể qua mồ hôi và các chất cặn bã.
- Nách giúp điều hòa lưu thông khí huyết vùng thượng tiêu, là nơi đi qua của ba kinh âm quan trọng là kinh tâm, phế và tâm bào, khí huyết vùng nách lưu thông tốt sẽ giúp thông lợi khớp vai, giúp cánh tay cử động nhẹ nhàng, linh hoạt, đồng thời hỗ trợ chức năng của phế, cải thiện nhiều vấn đề hô hấp như ho, hen suyễn.
Huyệt cực tuyền vùng nách có nhiều tác dụng với sức khỏe.
Nách theo Y học hiện đại là một hốc giải phẫu lớn, đóng vai trò quan trọng trong hệ thống miễn dịch, thần kinh và tuần hoàn:
- Nách là trạm gác của hệ miễn dịch với mạng lưới dày đặc các hạch bạch huyết nách, có vai trò lọc và tiêu diệt các tác nhân gây bệnh.
- Nách là “cầu nối” bảo vệ các cấu trúc quan trọng đi từ thân mình ra cánh tay như đám rối thần kinh cánh tay và hệ thống động mạch, tĩnh mạch nách.
- Nách giúp điều hòa thân nhiệt và bài tiết thông qua các tuyến mồ hôi.
2. Tác dụng của vỗ nách
Trong Đông y, vỗ nách là một phương pháp tự nhiên để kích thích kinh lạc và huyệt đạo, mang lại nhiều lợi ích quan trọng:
2.1 Vỗ nách giúp khai thông kinh tâm và huyệt cực tuyền, qua đó giúp an thần, giải tỏa căng thẳng, giúp tinh thần phấn chấn, tỉnh táo hơn, đồng thời điều hòa nhịp tim, giảm hồi hộp, lo âu.
2.2 Động tác vỗ tạo ra rung động giúp đẩy các loại độc tố (nhiệt độc, thấp nhiệt) ra ngoài thông qua hệ thống bài tiết.
2.3 Vỗ nách giúp lưu thông khí cơ ở vùng sườn ngực, từ đó làm giảm các chứng đau tức hông sườn, đầy hơi, khó tiêu do can khí phạm vị, đồng thời giúp giảm bớt sự nóng nảy, cáu giận, uất ức.
2.4 Vỗ nách giúp lưu thông kinh mạch, giúp khí huyết lưu thông xuống cánh tay tốt hơn, hỗ trợ điều trị các chứng tê tay, mỏi vai gáy, hoặc hạn chế vận động khớp vai.
2.5 Vỗ nách là một hình thức của liệu pháp gõ, có nhiều tác dụng tốt lên sức khỏe. Theo Y học hiện đại, các tác dụng của vỗ nách có thể được giải thích qua các cơ chế sinh lý và giải phẫu.
2.6 Vỗ nách giúp kích thích dẫn lưu hệ bạch huyết, hỗ trợ quá trình lọc độc tố, vi khuẩn, giảm tình trạng phù nề ở tay.
2.7 Vỗ nách giúp tăng cường vi tuần hoàn tại chỗ, giúp tăng lượng máu đến vùng nách và cánh tay, cung cấp nhiều oxy và dưỡng chất cho các mô, đồng thời làm ấm vùng da được tác động.
2.8 Vỗ nách giúp giải phóng căng cơ và mạng cơ hay mạc cơ như một bài massage rung, giúp giảm đau mỏi vai gáy, cải thiện biên vận động của khớp và và giảm áp lực lên vùng ngực.
2.9 Vỗ nách với cường độ vừa phải có thể tạo ra phản ứng thư giãn hệ thần kinh đối giao cảm, giúp giảm căng thẳng, tạo cảm giác tỉnh táo, sảng khoái.
2.10 Vỗ nách giúp hỗ trợ quá trình trao đổi chất của tuyến mồ hôi, hỗ trợ điều hòa thân nhiệt và ngăn ngừa sự tích tụ bã nhờn của các nang lông vùng nách.
3. Cách thực hiện vỗ nách
Để vỗ nách đạt hiệu quả tốt mà không gây tổn thương, nên thực hiện như sau:
- Giơ tay trái lên cao, đặt bàn tay trái ra sau gáy hoặc đặt lên đỉnh đầu để lộ rõ vùng hõm nách.
- Khum bàn tay phải lại, tạo thành hình lòng máng để có đệm không khí, vỗ nhẹ nhàng vào hõm nách trái.
- Vỗ nhịp nhàng từ nhẹ đến mạnh dần tùy theo sức chịu đựng.
- Đổi bên và làm tương tự, mỗi bên thực hiện khoảng 30 – 50 lần.
- Nên thực hiện vào buổi sáng sau khi thức dậy hoặc khi cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng.
Cách thực hiện vỗ nách để đạt được lợi ích tối ưu.
4. Lưu ý khi thực hiện vỗ nách
Vỗ nách có nhiều tác dụng với sức khỏe theo cả Đông y và Y học hiện đại. Tuy nhiên để việc vỗ nách đạt hiệu quả tốt mà không gây tác dụng phụ cần lưu ý:
- Không nên vỗ khi đang quá đói hoặc quá no.
- Nếu khi vỗ nách xuất hiện đau nhói lan xuống cánh tay, tim đập nhanh, khó thở, vùng da đỏ rát, sưng tấy quá mức cần dừng lại ngay và theo dõi.
- Những người có vết thương hở, viêm loét vùng nách hoặc mắc các bệnh lý về máu nên thận trọng và tốt nhất tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi thực hiện.