Nguyên nhân gây chán ăn ở người già và cách khắc phục

Chán ăn là tình trạng chung dễ gặp ở người già, xuất phát từ những nguyên nhân sau:

• Tuổi tác:

Theo thời gian, các chức năng của cơ thể sẽ ngày càng lão hóa nên hoạt động kém dần, khứu giác và vị giác thay đổi khiến cho người già khó cảm nhận được mùi vị thức ăn. Không những thế, răng yếu, men tiêu hóa tiết ra ít khiến cho việc nhai, nuốt, tiêu hóa và hấp thu thức ăn ở người già gặp khó khăn. Vì thế, nhiều người cao tuổi ăn không thấy ngon miệng, dần dần trở nên chán ăn và bỏ bữa.

• Do khó ngủ, mất ngủ:

Thời gian ngủ của người già ngắn dần theo tuổi tác và tình trạng mất ngủ tương đối phổ biến. Những tác động về mặt tâm lý như căng thẳng, tinh thần không ổn định, lo lắng,… khiến giấc ngủ rối loạn và người già mất dần hứng thú với việc ăn uống.

• Rối loạn tiêu hóa:

Các biểu hiện rối loạn về tiêu hóa như chướng bụng, khó tiêu, đầy hơi, tiêu chảy,… rất dễ gặp và trở thành nguyên nhân khiến người già chán ăn. Không những thế, những rối loạn này còn cản trở hấp thu dinh dưỡng, dần dần khiến người già bị suy kiệt sức khỏe.

– Chế độ ăn kiêng khem thái quá

Do bị béo phì, thừa cân, mắc một số bệnh lý,… nên người già thường hay ăn uống kiêng khem quá mức. Đây cũng là lý do dẫn đến tình trạng chán ăn vì cơ thể không có cảm giác thèm ăn, ăn không có cảm giác ngon miệng.

• Do bệnh lý mạn tính:

Nhiều người mắc bệnh tiểu đường, suy giáp, suy thận,… dễ gặp ở người già và quá trình điều trị bệnh có thể khiến cho người già chán ăn.

Khi ăn không ngon miệng, chán ăn sẽ khiến khả năng tiêu hóa của người già giảm sút. Tình trạng ăn không ngon miệng kéo dài khiến người già ăn ít, cộng với khả năng tiêu hóa kém làm cho việc hấp thu dinh dưỡng không đầy đủ, dần dần gây ra tình trạng thiếu chất, suy dinh dưỡng ở người già.

Các yếu tố về tâm lý như trầm cảm, sang chấn tâm lý, mất mát cuối đời có thể khiến người già không còn quan tâm đến ăn uống, làm giảm cảm giác thèm ăn và dẫn đến việc từ chối ăn.

Hệ lụy của thiếu chất, suy dinh dưỡng trong thời gian dài chính là sự suy giảm nghiêm trọng về sức khỏe. Nếu tình trạng này không được điều trị không những làm tăng khả năng mắc bệnh lý mà còn khiến người già đứng trước nhiều biến chứng khó điều trị.

Nhận diện chán ăn ở người già

Người già dễ gặp tình trạng chán ăn, biếng ăn gây ảnh hưởng sức khỏe. Một số dấu hiệu nhận biết ảnh hưởng của tình trạng biếng ăn người già là:

• Tóc mỏng, tóc thưa dần và dễ gãy rụng.
• Da mặt xanh xao, làn da thiếu sức sống.
• Các ngón tay chuyển sang màu xanh nhạt.
• Da khô và xuất hiện tình trạng thiếu nước.
• Người già mệt mỏi, có biểu hiện chán ăn liên tục.
• Hay chóng mặt, dễ lên cơn ngất xỉu.
• Người già không muốn tiếp xúc với xã hội, thường xuyên có tình trạng cáu gắt.

Cách khắc phục chán ăn ở người già

– Người cao tuổi nên ăn đúng bữa, không bỏ bữa, có thể ăn thêm các bữa phụ trong ngày khi ăn nhanh no.

– Tạo điều kiện để người cao tuổi ăn cùng gia đình, tạo không khí vui vẻ trong bữa ăn.- Chế biến thực phẩm dạng mềm nhừ, phù hợp sở thích và khả năng nhai nuốt của người cao tuổi. Các loại sinh tố, bột protein, sữa chua,… nên được bổ sung vào khẩu phần ăn hàng ngày của người già. Ngoài ra cũng nên cho họ ăn các loại rau hấp và đồ ăn mềm như: cháo, súp, bột dinh dưỡng,… để luân phiên thay đổi giữa các bữa ăn.

– Khẩu phần ăn đa dạng

Nếu giữ mãi một thực đơn trong nhiều ngày rất dễ khiến người già chán ăn. Vì thế nên thay đổi khẩu phần ăn để họ được ăn đa dạng món ăn hơn, vừa giúp tìm được món ăn người già yêu thích vừa thúc đẩy cảm giác thèm ăn ở họ.

Các loại thực phẩm chức năng, thuốc bổ cũng góp phần hỗ trợ cải thiện tình trạng chán ăn ở người già nhưng để đạt được hiệu quả và tránh được hệ lụy xấu thì trước khi sử dụng nên tham khảo ý kiến chuyên gia để chọn được loại phù hợp. Trong quá trình bổ sung thực phẩm chức năng cũng cần tránh phối hợp nhiều loại với nhau hay lạm dụng thái quá vì nó dễ làm rối loạn trao đổi chất, thúc đẩy tốc độ lão hóa ở người già.

Ngoài chế độ ăn uống, người già cũng cần duy trì vận động hợp lý để cơ thể thêm linh hoạt. Luyện tập còn là giải pháp giúp cơ thể tiêu hao năng lượng nên bắt buộc phải tìm đến đường ăn uống để bổ sung, nhờ đó mà cảm giác thèm ăn được cải thiện, sức khỏe được nâng cao và đầu óc cũng được thư giãn. Kết quả là tình trạng ăn kém, chán ăn được khắc phục.

Nếu người già chán ăn kéo dài, tốt nhất người thân nên đưa người cao tuổi đến gặp bác sĩ chuyên khoa kiểm tra sức khỏe, xác định nguyên nhân để có biện pháp khắc phục phù hợp.