Xác thực khuôn mặt giúp tăng cường bảo mật trong giao dịch ngân hàng, nhưng chính quy trình này đang bị tội phạm lợi dụng để tiếp cận tài khoản của người dùng. Một thủ đoạn đáng chú ý là dụ nạn nhân quét mặt với lời mời nhận quà, phiếu mua hàng, thẻ cào hoặc tham gia chương trình khách hàng thân thiết.
Đầu tháng 11/2026, Cơ quan Thanh tra Tài chính quốc gia Nam Phi (NFO) cảnh báo tình trạng các đối tượng tiếp cận người dân tại trung tâm thương mại, nơi công cộng, tự xưng là đại diện doanh nghiệp và mời đăng ký chương trình khuyến mãi. Nạn nhân được yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, quét mặt hoặc chụp ảnh chân dung, đôi khi ngay trên thiết bị của đối tượng.
Thực chất, thao tác xác thực khuôn mặt có thể bị đối tượng lợi dụng trong quy trình đăng ký hoặc liên kết một thiết bị khác với hồ sơ ngân hàng số của nạn nhân. Nếu thành công, kẻ gian có thể truy cập tài khoản từ thiết bị do chúng kiểm soát và thực hiện các giao dịch trái phép.
Theo NFO, số vụ việc gian lận chính thức được giải quyết trong 9 tháng năm 2026 là 3.045 vụ, tăng khoảng 27,5% so với 2.389 vụ cùng kỳ năm 2025.
Tại Việt Nam, cùng với sự phổ biến của thanh toán không dùng tiền mặt và ngân hàng số, các hình thức xác thực sinh trắc học ngày càng được sử dụng rộng rãi. Lợi dụng tâm lý ham khuyến mãi, quà tặng và sự thiếu cảnh giác của người dùng, các đối tượng có thể tìm cách dụ người dân thực hiện thao tác xác thực trên thiết bị không thuộc quyền kiểm soát của mình.
Bên cạnh đó, thủ đoạn giả danh nhân viên ngân hàng để hỗ trợ cập nhật sinh trắc học, yêu cầu cung cấp ảnh khuôn mặt, gọi video hoặc cài đặt ứng dụng giả mạo cũng đã được các ngân hàng và cơ quan chức năng cảnh báo. Những hành vi này có thể giúp tội phạm thu thập thông tin, chiếm quyền kiểm soát thiết bị hoặc lợi dụng người dùng thực hiện các bước xác thực trái với nhận thức của họ.
Để bảo vệ tài khoản, người dân cần chủ động nâng cao cảnh giác và ghi nhớ những nguyên tắc sau:
– Không quét mặt, chụp ảnh chân dung theo yêu cầu của người lạ để nhận quà, đặc biệt trên thiết bị không phải của mình.
– Không giao điện thoại đã mở khóa cho người khác thao tác, nhất là trên ứng dụng ngân hàng.
– Chỉ thực hiện xác thực trong ứng dụng, kênh chính thức của ngân hàng khi bản thân chủ động thực hiện giao dịch hoặc yêu cầu dịch vụ.
– Không phê duyệt yêu cầu đăng nhập, liên kết thiết bị mới hoặc xác thực giao dịch nếu không phải do mình khởi tạo và hiểu rõ mục đích.
– Kiểm tra thông tin khuyến mãi qua kênh chính thức; thường xuyên rà soát thiết bị đăng nhập và bật thông báo biến động số dư.
– Nếu nghi ngờ thông tin hoặc tài khoản bị xâm phạm, liên hệ ngay với ngân hàng qua kênh chính thức để khóa hoặc bảo vệ tài khoản, lưu giữ bằng chứng và trình báo cơ quan công an.