Viêm gan B, C có thể âm thầm 10-20 năm không dấu hiệu, đến khi phát hiện đã ở giai đoạn xơ gan hoặc ung thư gan.
 |
| Việt Nam nằm trong vùng dịch tễ có tỷ lệ lưu hành viêm gan cao. Ảnh: CDC. |
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 90% ca ung thư gan trên toàn cầu có liên quan viêm gan B và C không được điều trị. Tại Việt Nam, ung thư gan hiện là nguyên nhân gây không qua khỏi hàng đầu trong các bệnh ung thư. Việt Nam cũng nằm trong nhóm 10 quốc gia có tỷ lệ mắc và không qua khỏi vì ung thư gan cao nhất thế giới.
Ước tính hơn 7 triệu người Việt đang sống chung với viêm gan B và C, tương đương cứ 15 người thì có một người nhiễm bệnh. Tình trạng này phổ biến hơn ở nhóm trên 25 tuổi. Dù chương trình tiêm vaccine viêm gan B đã được triển khai rộng rãi và thuốc điều trị ngày càng hiệu quả, khoảng trống trong phát hiện sớm và quản lý bệnh vẫn còn đáng lo ngại.
Tại khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương, bác sĩ Nguyễn Quang Huy, cho biết không ít bệnh nhân chỉ phát hiện viêm gan khi đã bước vào giai đoạn xơ gan, thậm chí ung thư gan. Điểm nguy hiểm của viêm gan virus là tiến triển âm thầm. Người bệnh có thể nhiễm virus 10-20 năm mà không có biểu hiện rõ rệt, vẫn sinh hoạt bình thường nên dễ chủ quan, bỏ qua việc tái khám định kỳ.
 |
| Ước tính hơn 7 triệu người Việt đang sống chung với viêm gan B và C, tương đương cứ 15 người thì có một người nhiễm bệnh. Ảnh minh họa: Đinh Hà. |
Ở giai đoạn đầu, viêm gan thường chỉ gây mệt mỏi, chán ăn, rối loạn tiêu hóa hoặc suy nhược nhẹ. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện vàng da, vàng mắt do bilirubin tích tụ trong máu vì gan suy giảm chức năng. Nước tiểu sẫm màu, từ vàng đậm đến nâu hổ phách, cũng là dấu hiệu cảnh báo.
Gan tổn thương còn làm giảm tổng hợp protein đông máu, khiến cơ thể dễ bầm tím, chảy máu hơn bình thường. Một số trường hợp xuất hiện mẩn ngứa kéo dài do độc tố không được đào thải hiệu quả. Cảm giác đau tức hoặc âm ỉ vùng hạ sườn phải cũng có thể xảy ra, đặc biệt khi tổn thương gan tiến triển.
Mệt mỏi kéo dài là triệu chứng phổ biến nhất ở người bệnh gan. Dù cơ chế chưa được lý giải hoàn toàn, tình trạng này được cho là liên quan đến rối loạn dẫn truyền giữa gan và hệ thần kinh trung ương. Ở giai đoạn muộn hơn, bệnh nhân có thể nổi sao mạch – các mạch máu nhỏ giãn dưới da vùng ngực, cổ, mặt; bụng chướng do cổ trướng hoặc sốt nhẹ kéo dài.
Tuy nhiên, các dấu hiệu điển hình chỉ xuất hiện ở khoảng 25% trường hợp và thường khi bệnh đã tiến triển. Chính vì vậy, chuyên gia khuyến cáo người trên 25 tuổi, đặc biệt những người có yếu tố nguy cơ hoặc từng nhiễm viêm gan B, C, cần chủ động tầm soát định kỳ.