VOV.VN – Nằm tại làng cổ Hùng Lô, đình Hùng Lô với niên đại hơn 300 năm, từ lâu đã đi vào tâm thức của người dân Việt Nam với những nét đẹp văn hóa, di sản, phong tục, tập quán gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.
Làng cổ Hùng Lô (phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ) nằm bên bờ sông Lô thơ mộng. quần thể di tích lịch sử văn hóa đình Hùng Lô được xây dựng trên diện tích đất rộng 5.000m.
Làng cổ Hùng Lô cách Đền Hùng chỉ khoảng 10km. Di tích gồm: ngôi miếu cổ, tòa Đại đình, Long đình, lầu Chuông, lầu Trống, bệ thờ Thần nông, nhà Văn chỉ…
Dù hơn 300 năm đã trôi qua nhưng tất cả vẫn được bảo tồn nguyên vẹn giá trị. Năm 1990, đình Hùng Lô được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia.
Tương truyền, vào đời Lê Hy Tông (1967), người dân nơi đây đã dựng miếu để thờ phụng Vua Hùng đời thứ 18, hướng về núi Nghĩa Lĩnh, nơi đóng đô của các Vua Hùng.
Đình cổ Hùng Lô là quần thể di tích lịch sử văn hóa được xây trên dải đất rộng, gồm nhiều hạng mục, tất cả đều được xây dựng bằng những loại gỗ quý hiếm như đinh, lim, sến, táu.
Tòa đại đình được cấu trúc theo kiến trúc truyền thống ba gian, hai chái. Cả ba gian đại đình đều có bàn thờ. Các gian tiền tế được xây theo cấu trúc năm gian, hai chái.
Hai bên đình là nhà thờ Phật và bệ thờ Thần Nông. Không gian sân và xung quanh đình được bài trí thoáng rộng với hòn non bộ, cây si, cây đa rủ bóng.
Đình cổ Hùng Lô gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và nghệ thuật hát Xoan.
Nơi đây cũng còn lưu giữ được hệ thống các đồ thờ tự phục vụ cho nghi lễ thờ cúng đầy đủ nhất; đặc biệt là hệ thống câu đối cổ rất phong phú với 43 câu đối ca ngợi cảnh trí quê hương và công đức vua Hùng.
Phần lớn những đồ thờ cổ đều có niên đại trên 300 năm, tiêu biểu là 5 cỗ kiệu sơn son thiếp vàng.
Một điểm đặc sắc đáng lưu ý nữa, lễ hội đình Hùng Lô (ngày 9-10/3 âm lịch) đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Lễ hội đình Hùng Lô rất nổi tiếng về truyền thống rước kiệu tham gia lễ hội Đền Hùng từ xưa đến nay.
Thủ từ đình Hùng Lô cho biết, tại lễ hội đình Hùng Lô, cuộc rước sẽ đi từ đình làng đến Đền Hùng. Sau lại rước từ lễ hội Đền Hùng trở về đình, khi đó các lễ tế tại đình làng mới được tiến hành, sau cùng là thụ lễ tại nhà Yến lão.
Khám phá đình Hùng Lô, du khách còn có thể được nghe hát Xoan, một di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại có từ thời Hùng Vương.
Phường Vân Phú, nơi có đình Hùng Lô hiện nay quy tụ tất cả 4 làng Xoan gốc của tỉnh Phú Thọ.
Du khách đến thăm đình Hùng Lô không chỉ được xem, tìm hiểu về di sản văn hóa quý báu của Việt Nam và thế giới, mà hơn thế còn được hòa mình vào không gian văn hóa đặc sắc, cùng trải nghiệm nét độc đáo của nghệ thuật hát Xoan, di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại đã được Unesco ghi danh.
Được biết, hát Xoan vốn có tên gọi là hát Xuân, nhưng do từ Xuân phạm vào húy của một vị công chúa thời Hùng Vương nên sau này được gọi thành hát Xoan.
Du khách đến thăm đình Hùng Lô được trải nghiệm văn hóa, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, trải nghiệm di sản hát Xoan, và còn có cơ hội trải nghiệm gói bánh chưng cùng với nhiều nét văn hóa gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.