Không chỉ là một nghi lễ tâm linh, Tết ông Công ông Táo còn là dịp để mỗi gia đình nhìn lại một năm đã qua, dọn dẹp bếp núc, nhà cửa và chuẩn bị tâm thế đón năm mới.
Tết ông Công ông Táo 2026 rơi vào ngày nào?
Theo quan niệm dân gian, lễ cúng ông Công ông Táo nên hoàn thành trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp, bởi sau thời điểm này Táo quân đã lên thiên đình. Nhiều gia đình chú trọng chọn giờ cúng đẹp với mong muốn năm mới hanh thông, thuận lợi. Các khung giờ thường được lựa chọn là giờ Thìn (7h–9h) và giờ Tỵ (9h–11h), tượng trưng cho sự cát lành và suôn sẻ.
Tuy nhiên, năm 2026, ngày 23 tháng Chạp rơi vào đầu tuần, vì vậy với những gia đình bận rộn, có thể cúng sớm vào ngày 21 hoặc 22 tháng Chạp. Dù cúng trước, theo phong tục, gia chủ vẫn nên tiến hành nghi lễ vào buổi sáng để giữ trọn ý nghĩa tiễn Táo quân về trời.
Lễ cúng ông Công ông Táo là một trong những nghi lễ truyền thống quan trọng, gắn bó lâu đời với đời sống tâm linh của người Việt. Ảnh minh họa.
Ngoài ra, theo quan niệm của người Việt, Táo quân không chỉ là vị thần cai quản mọi hoạt động của gia chủ mà còn là vị thần ngăn cản sự xâm phạm của ma quỷ, giữ bình yên cho gia đình gia chủ. Vì vậy, tục cúng ông Táo mang ý nghĩa cầu mong cho sự ấm no, đầy đủ, sau đó mới đến ý nghĩa thờ “thần Bếp” chuyên cai quản việc bếp núc.
Vào ngày này, người dân làm mâm cơm để bày tỏ lòng biết ơn với các vị thần. Đồng thời, đây cũng là dịp để người người, nhà nhà trở về sum họp, quây quần sau một năm làm ăn vất vả.
Đáng chú ý, trong mâm cơm cúng, người Việt thường chuẩn bị thêm cá chép (khoảng 2-3 con) đựng trong chậu nước. Sau khi cúng trong, người dân sẽ đem thả phóng sinh ở sông, hồ. Việc chuẩn bị cá chép mang ý nghĩa chuẩn bị phương tiện để ông Táo cưỡi về trời.
Ngoài ra, còn có ngụ ý “cá vượt Vũ môn” hay “cá chép hóa rồng”, cá chép mang ý nghĩa biểu tượng cho sự thăng hoa, tinh thần vượt khó, sự kiên trì và bền bỉ để đi tới thành công.
Không chỉ đơn thuần là một nghi lễ, Tết ông Công ông Táo còn là dịp để mỗi gia đình nhìn lại chặng đường một năm đã qua, dọn dẹp bếp núc, nhà cửa, chuẩn bị tâm thế đón năm mới. Bởi vậy, dù nhịp sống hiện đại ngày càng bận rộn, phần lớn người Việt vẫn cố gắng duy trì ngày lễ này như một truyền thống đáng trân quý, gắn liền với ký ức và nếp sinh hoạt văn hóa lâu đời.
Gợi ý mâm cỗ cúng ông Công ông Táo
Lễ vật cúng Táo quân truyền thống có mũ ông Công gồm hai mũ Táo ông và một mũ Táo bà. Mũ dành cho Táo ông thì có hai cánh chuồn, mũ Táo bà thì không có cánh chuồn. Màu sắc của mũ, áo hay hia ông Công ông Táo thay đổi hàng năm theo ngũ hành. Những đồ mã này sẽ được đốt đi sau lễ cúng ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp.
Với các gia đình cúng chay thuần khiết, mâm cỗ cúng có thể gồm các món canh thập cẩm rau củ hoặc canh măng chay, nem rau củ, đậu phụ sốt nấm, giò chay, chả chay, chạo nấm, xôi, chè, nộm, xào thập cẩm rau củ.
Mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo chỉ gồm một mâm ngũ quả, 3 bát chè, một đĩa xôi, hoa tươi, nước, nến đỏ và 3 cá chép sống. Những người theo trường phái này không dâng cúng và đốt mũ, tiền vàng và cá chép giấy. Khi thắp hương xong, gia chủ sẽ mang cá thả ra sông.
Ngoài ra, mâm cỗ mặn cúng ông Công ông Táo bao gồm một đĩa gạo, một đĩa muối, gà luộc hoặc một khổ thịt lợn luộc, một bát canh, một đĩa xào, một đĩa giò, một con cá chép rán (hoặc cá chép sống), một đĩa xôi gấc, một đĩa hoa quả, một ấm trà sen, 3 chén rượu, quả cau, lá trầu, một lọ hoa, một tập giấy tiền, vàng mã.
Lưu ý khi cúng ông Công ông Táo để cả năm hanh thông
Theo chuyên gia phong thủy, tuyệt đối không làm lễ cúng ông Công ông Táo sau ngày 23 tháng Chạp và không cúng muộn hơn 23h đêm ngày 23 tháng Chạp. Đây được xem là phạm húy, các Táo tới muộn, không kịp báo cáo với Ngọc Hoàng, cơ sự lỡ dở.
Vị trí đặt mâm cỗ cúng ông Công ông Táo cũng được lưu ý nên đặt ngay trong bếp nếu có bàn thờ riêng. Trường hợp không có bàn thờ ông Táo riêng, có thể đặt chung với ban thờ gia tiên, không nên để ở bếp hay ngoài ban công.
Khi thực hiện lễ cúng, gia chủ cần phải ăn mặc kín đáo, gọn gàng, tránh làm đổ vỡ đồ đạc thờ cúng. Giữ tâm thái hoan hỉ, bình an để mang tới nguồn năng lực tích cực.
Văn khấn ông Công ông Táo chuẩn nhất
Bài cúng ông Công ông Táo theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam – NXB Văn hóa Thông tin
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương
Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Tín chủ (chúng) con là: …
Ngụ tại: …
Hôm nay, ngày …. tháng Chạp năm Giáp Thìn, tín chủ chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa phẩm luật, xiêm hài áo mũ, kính dâng tôn thần. Thắp nén tâm hương tín chủ con thành tâm kính bái.
Chúng con kính mời ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật.
Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm.
Xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con, trai gái, già trẻ sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành, kính lễ cầu xin, mong Tôn thần phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Văn khấn ông Công ông Táo được lưu truyền trong dân gian
Nam mô a di đà Phật! (3 lần)
Kính lạy Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân!
Tín chủ con là :………….
Ngụ tại :…………………..
Nhằm ngày …. tháng Chạp, năm Giáp Thìn, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén Tâm Hương dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời :
Ngài Đông trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Phỏng theo lệ cũ, Ngài là vị chủ, Ngũ Tự Gia Thần, soi xét lòng trần, Táo Quân chứng giám.
Trong năm sai phạm, các tội lỗi lầm, cúi xin Tôn Thần, gia ân châm chước. Ban lộc, ban phước, phù hộ toàn gia, trai gái trẻ già, an ninh khang thái.
Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.
Nam mô a di đà Phật! (3 lần).
*Thông tin trong bài chỉ có tính chất tham khảo!
Trúc Chi (t/h)