Thay vì giao bài tập nặng nề trong kỳ nghỉ Tết, một giáo viên Lịch sử chọn cách giao cho học sinh những nhiệm vụ gắn với trải nghiệm truyền thống. Theo thầy, ép trẻ học dịp Tết có thể vô tình tạo áp lực và làm mất đi ý nghĩa của kỳ nghỉ đoàn viên.
Bài viết dưới đây là chia sẻ của thầy Nguyễn Văn Lực, cựu giáo viên Trường THCS Trịnh Phong, Diên Khánh, Khánh Hòa về quan điểm không nên ép trẻ học trong kỳ nghỉ Tết.
Chỉ còn khoảng một tuần nữa học sinh cả nước sẽ bước vào kỳ nghỉ Tết. Theo thông báo của các Sở GD-ĐT, thời gian nghỉ có sự khác nhau giữa các địa phương, ít nhất là 9 ngày (Hà Nội) và nhiều nhất lên tới 14 ngày ở một số tỉnh như Quảng Ninh, An Giang. Làm thế nào để thời gian nghỉ Tết thực sự mang lại niềm vui và ý nghĩa cho học sinh là điều đáng suy nghĩ.
Kỳ nghỉ Tết trước hết là khoảng thời gian để học sinh giải tỏa căng thẳng, tái tạo năng lượng, cân bằng tâm lý sau nhiều tuần học tập liên tục. Tuy nhiên, do sau Tết các em sẽ bước vào giai đoạn ôn tập và kiểm tra giữa kỳ II, đặc biệt là học sinh lớp 9 và lớp 12 chuẩn bị cho các kỳ thi quan trọng, nhiều phụ huynh lo lắng con quên kiến thức nên muốn duy trì việc học trong suốt kỳ nghỉ.
Từ đó nảy sinh hai luồng ý kiến: Nên giao bài tập Tết để học sinh không sao nhãng việc học, hay nên để các em được nghỉ ngơi trọn vẹn. Những người ủng hộ việc giao bài tập cho rằng nếu không có kế hoạch rõ ràng, học sinh dễ sa đà vào trò chơi trực tuyến, mạng xã hội hoặc các hoạt động thiếu lành mạnh. Ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng Tết là dịp hiếm hoi để trẻ được thư giãn đúng nghĩa; việc học là hành trình lâu dài, không nên tạo thêm áp lực trong những ngày sum họp gia đình.
Theo tôi, thay vì giao bài tập nặng nề, thầy cô có thể giao cho học sinh những nhiệm vụ gắn với trải nghiệm văn hóa ngày Tết, phù hợp đặc trưng từng môn học.
Là giáo viên dạy Lịch sử và Giáo dục công dân, trong nhiều năm qua, trước mỗi kỳ nghỉ Tết, tôi thường giao cho học sinh (không phải bài tập theo nghĩa thông thường) nhiệm vụ tìm hiểu “Những đặc trưng ngày Tết quê em”, các phong tục, tập quán ngày Tết, hay ý nghĩa của những câu quen thuộc như “Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”, “Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ” và “Mùng một Tết cha, mùng hai Tết mẹ, mùng ba Tết thầy”.
Tôi cho rằng giáo viên Ngữ văn có thể gợi ý cho học sinh tìm hiểu các câu chuyện dân gian như sự tích bánh chưng, bánh dày; giáo viên Sinh học hướng dẫn học sinh khám phá các loài hoa ngày Tết; giáo viên Công nghệ giúp các em tìm hiểu về ẩm thực Tết truyền thống… Qua đó, học sinh vừa học vừa trải nghiệm, thêm hiểu và trân trọng giá trị văn hóa dân tộc.
Đối với phụ huynh, Tết là cơ hội quý giá để con trẻ trải nghiệm những phong tục truyền thống của gia đình như cúng ông Công ông Táo, đi tảo mộ, bày mâm ngũ quả, gói bánh chưng, bánh tét, cúng tất niên, chúc Tết ông bà… Những hoạt động ấy giúp các em hiểu sâu hơn về cội nguồn, bồi đắp đạo lý uống nước nhớ nguồn và tinh thần tôn sư trọng đạo, đặc biệt ý nghĩa với học sinh ở đô thị.
Giữ gìn và truyền lại những nét đẹp văn hóa Tết cho thế hệ trẻ có giá trị lâu dài hơn nhiều so với những bài tập khô khan trong vài ngày nghỉ. Kỳ nghỉ Tết tương đối dài là dịp để học sinh được “ăn Tết – chơi Tết” đúng nghĩa, cùng gia đình du lịch, tham quan, cảm nhận sắc xuân và tình thân.
Vì vậy, sẽ là sai lầm nếu giáo viên giao quá nhiều bài tập hoặc phụ huynh ép trẻ học liên tục trong dịp Tết. Điều cần thiết hơn là để các em được nghỉ ngơi, tận hưởng không khí đoàn viên ấm áp, từ đó trở lại trường với tinh thần hứng khởi và năng lượng tích cực.