Sáng sớm và tối khuya là hai khung giờ nhạy cảm với đột quỵ. Người tăng huyết áp, bệnh tim mạch nên tránh 4 thói quen sau.
 |
| Tắm quá muộn khi cơ thể mệt mỏi, sử dụng nước quá nóng hoặc quá lạnh, sau đó bước ngay vào phòng lạnh khi người còn ướt có thể gây ra đột quỵ. Ảnh: Vecteezy. |
Đột quỵ là tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể để lại di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Trong sinh hoạt hàng ngày, có những thời điểm cơ thể chuyển đổi giữa trạng thái nghỉ ngơi và hoạt động, giữa môi trường ấm và lạnh. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến huyết áp, tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp.
Một số hành động tưởng chừng bình thường dưới đây có thể gây choáng váng, làm huyết áp biến động hoặc tăng nguy cơ tai nạn trong một số trường hợp.
Sáng sớm: Thói quen khiến cơ thể chịu áp lực đột ngột
Sau một đêm nghỉ ngơi, cơ thể bắt đầu chuyển sang trạng thái hoạt động, nhịp tim và huyết áp cũng có những thay đổi tự nhiên. Vào những ngày trời lạnh, người có bệnh nền càng cần chú ý đến cách thức thức dậy và bắt đầu các hoạt động buổi sáng.
Bật dậy, ra khỏi chăn ấm và bước ngay vào nơi lạnh
Theo Medical News Today, đây có lẽ là thói quen mà rất nhiều người thường hay làm ngay sau khi tỉnh giấc, đặc biệt là ở những người hay dậy muộn. Tuy nhiên, trên thực tế, đây lại là thói quen không tốt cho sức khỏe, đặc biệt có nguy cơ gây đột quỵ cao.
Khi đứng lên quá nhanh, huyết áp có thể giảm thoáng qua, gây hoa mắt, chóng mặt, thậm chí té ngã. Trong khi đó, nhiệt độ lạnh khiến các mạch máu co lại, có thể làm huyết áp tăng. Sự thay đổi này đáng lưu ý hơn ở người bị tăng huyết áp hoặc có bệnh lý tim mạch từ trước.
Cách an toàn: Sau khi thức dậy, nên nằm thêm một lúc, cử động nhẹ tay chân rồi từ từ ngồi dậy và đứng lên. Vào ngày lạnh, hãy mặc đủ ấm trước khi ra khỏi phòng, tránh để cơ thể tiếp xúc đột ngột với không khí lạnh.
Vội vã, căng thẳng cao độ ngay khi vừa thức dậy
Nhiều người thức dậy cảm thấy chậm trễ so với lịch trình, dẫn đến một buổi sáng vội vã và hỗn loạn. Cho dù đó là bỏ qua thói quen buổi sáng, đối mặt với tắc đường hay cố gắng hoàn thành đúng hạn, loại căng thẳng này có thể gây ra sự tăng đột ngột huyết áp. Phản ứng căng thẳng cấp tính, đặc biệt là khi lặp đi lặp lại hàng ngày, dẫn đến tăng huyết áp mạn tính – yếu tố nguy cơ cao gây đột quỵ.
Căng thẳng khiến cơ thể giải phóng các hormone như cortisol và adrenaline, làm tăng tạm thời nhịp tim và huyết áp. Nếu điều này trở thành thói quen, nó có thể làm suy yếu các mạch máu và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông hoặc chảy máu trong não.
Cách an toàn: Thay vì bắt đầu ngày mới trong trạng thái cuống cuồng, nên dành đủ thời gian để thức dậy, ăn sáng và chuẩn bị công việc. Nếu cần vận động, hãy khởi động nhẹ nhàng trước khi tăng cường độ. Đồng thời, duy trì giấc ngủ đầy đủ, kiểm soát căng thẳng và tuân thủ điều trị huyết áp theo hướng dẫn của bác sĩ.
 |
| Vừa tỉnh giấc đã bật dậy khỏi giường, đi lại vội vàng hoặc bước ngay từ chăn ấm ra môi trường lạnh là thói quen nên hạn chế để giảm nguy cơ đột quỵ. Ảnh: Shutterstock. |
Tối khuya: Thói quen gây bất lợi cho tim mạch
Vào buổi tối, cơ thể cần được nghỉ ngơi sau một ngày hoạt động. Việc tắm khi quá mệt, tiếp xúc đột ngột với môi trường lạnh hoặc sử dụng rượu bia có thể làm tăng nguy cơ chóng mặt, té ngã và gây bất lợi cho người có bệnh nền.
Tắm muộn, tắm xong vào ngay phòng lạnh
Theo Times of India, tắm quá muộn khi cơ thể mệt mỏi, sử dụng nước quá nóng hoặc quá lạnh, sau đó bước ngay vào phòng lạnh khi người còn ướt là những thói quen nên hạn chế. Sự thay đổi nhiệt độ có thể khiến cơ thể phải điều chỉnh tuần hoàn, trong khi tắm trong trạng thái mệt mỏi hoặc chóng mặt còn làm tăng nguy cơ trượt ngã.
Đặc biệt, người cao tuổi, người tăng huyết áp hoặc mắc bệnh tim mạch nên tránh tắm khi đang quá mệt, choáng váng hoặc cảm thấy không khỏe.
Cách an toàn: Để hạn chế rủi ro, nên ưu tiên tắm vào thời điểm cơ thể tỉnh táo, dùng nước ấm vừa phải và giữ phòng tắm không quá lạnh. Sau khi tắm, cần lau khô người, mặc quần áo đủ ấm trước khi sang phòng khác. Nếu đang chóng mặt, mệt lả hoặc có biểu hiện bất thường, nên hoãn việc tắm và tìm sự hỗ trợ khi cần.
Nhậu xong tắm ngay hoặc ngủ ở môi trường lạnh trong trạng thái say
Sau khi uống rượu bia, nhiều người vẫn tắm như bình thường mà không nhận ra khả năng giữ thăng bằng, phán đoán và điều hòa thân nhiệt có thể đã suy giảm, theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh (NHS). Tắm ngay khi đang say làm tăng nguy cơ ngã, chấn thương hoặc ngất trong phòng tắm. Tắm nước lạnh hay ở lâu trong môi trường lạnh khi đang say cũng có thể khiến cơ thể khó thích nghi với nhiệt độ.
Về lâu dài, uống nhiều rượu bia còn làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, bao gồm rung nhĩ, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ. Vì vậy, không nên xem việc tắm nước lạnh, uống cà phê hay ngủ một lúc là cách giúp cơ thể hết say nhanh chóng.
Cách an toàn: Sau khi uống rượu bia, tốt nhất không tắm khi còn say hoặc choáng váng. Nên ở nơi ấm áp, tránh gió lạnh và nhờ người tỉnh táo hỗ trợ nếu cần. Nếu người say khó đánh thức, thở bất thường hoặc mất ý thức, cần gọi cấp cứu ngay.